Patrimonio Cultural: Lexislación

   LEXISLACIÓN (PARTE 1)

LEXISLACIÓN SOBRE O PATRIMONIO: INTERNACIONAL, ESPAÑOLA E GALEGA.

      A recuperación de fontes sobre o patrimonio cultural - histórico de Compostela forma parte da II Convocatoria de proxectos de innovación educativa en Aprendizaxe-Servizo (ApS), titulado cara a unha gobernanza participativa do patrimonio cultural material e inmaterial na cidade de Santiago de Compostela. O desenvolvemento da tarefa coincide, ademais, coa conmemoración en 2018 do Primeiro Ano Europeo do Patrimonio Cultural.

REXISTRO DUN BEN HISTÓRICO.

PATRIMONIO GALEGO [en liña]. Cruceiro en Coirós [consulta: 20 de febreiro de 2018]. Disponible en: http://patrimoniogalego.net/index.php/98704/2018/02/cruceiro-de-santiago-de-ois/

     Para rexistrar un ben histórico é imprescindible aportar a información requerida sobre o mesmo. A continuación vemos un exemplo:

Tipo de ben: Cruceiro, 
Concello: Coirós
Parroquia: Ois (Santiago)
Lugar: Igrexario de Santiago de Ois
Outra denominación do ben: 
Cronoloxía: Descoñecida, 
Descrición:

Cruceiro de tipo “De Cruz” con plataforma cuadrangular de tres chanzos e pedestal cuadrangular e cunha mesa exenta. O varal é octogonal que soporta un capitel cuadrangular con cuarto bocel. A súa cruz é octogonal. O cruceiro é todo de granito cun bo estado de conservación.

Fotogrametría: 

Propiedade: Pública
Uso actual: Sen uso
Código no Catálogo da Xunta: 
Categoría do Ben: Non está inventariado 
Elementos mobles:
Tradición oral: 
Historia recente do ben: 
Referencias bibliográficas:

– MARTÍN RUIZ, L.: “Cruceiros na provincia da Coruña”. Volume I. Deputación Provincial da Coruña, 1999.

Afeccións

Ten camiño de acceso?: Si
Está cuberto de maleza: Non
Está afectado por algunha obra: Non
Estado de conservación: Bo
Atópase en perigo nestes momentos?: 

Onde está localizado

Latitude: 43.2475221769
Lonxitude: -8.12318522486

REXISTRO DE BENS DE INTERESE CULTURAL.

CULTURA DE GALICIA [en liña]. Rexistro de bens de interese cultural [consulta: 18 de febreiro de 2018]. Disponible en: https://www.cultura.gal/gl/rexistro-bens-interese-cultural

     Os bens declarados de interese cultural son inscritos no Rexistro de Bens de Interese Cultural de Galicia. A xestión deste rexistro correspóndelle á Dirección Xeral do Patrimonio Cultural. O Rexistro de Bens de Interese Cultural de Galicia irá reflectindo os actos que se realicen sobre os bens inscritos nel cando poidan afectar o contido da declaración, e dé fe dos datos consignados nel. Os datos do Rexistro de Bens de Interese Cultural son públicos, salvo as informacións que deban protexerse por razón da seguridade dos bens ou das súas persoas titulares.  Os datos divídense, en función da natureza dos bens, en inmateriais, mobles e inmobles (e tamén neste caso segundo a súa categoría)”.

MINISTERIO DE EDUCACIÓN, CULTURA Y DEPORTE [en liña]. Definición de bienes culturales protegidos [consulta: 10 de abril de 2018]. Disponible en: https://www.mecd.gob.es/cultura-mecd/areas-cultura/patrimonio/bienes-culturales-protegidos/definicion.html

     Segundo o Código Civil no seu artigo 335, os bens susceptibles de apropiación que non sexan considerados inmobles, e en xeral todos aqueles que se poidan transportar sin sen perxudicados serán bens mobles.

     Os bens inmobles, segundo o artigo 334 do Código Civil, son aqueles que poidan ser considerados consustanciais cos edificios e formen parte dos mesmos ou do seu entorno.

CATÁLOGO DO PATRIMONIO CULTURAL DE GALICIA.

CULTURA DE GALICIA [en liña]. Bens catalogados [consulta: 23 de febreiro de 2018]. Disponible en: https://www.cultura.gal/gl/bens-catalogados

     Os bens catalogados polo seu notable valor cultural inclúense no Catálogo do Patrimonio Cultural de Galicia. A xestión deste catálogo correspóndelle á Dirección Xeral do Patrimonio Cultural.

     A resolución pola que se acorde a inclusión dun ben no Catálogo do Patrimonio Cultural de Galicia recollerá, polo menos:

          - A descrición do ben que facilite a súa correcta identificación e, de ser o caso, a das súas partes integrantes. No caso de bens inmobles, tamén a súa localización. Identificaranse aqueles elementos e aspectos propios do ben que caracterizan o seu notable valor cultural.

          - O nivel de protección do ben.

RÉXIME DE PROTECIÓN.

CULTURA DE GALICIA [en liña]. Réxime de protección [consulta: 26 de febreiro de 2018]. Disponible en: https://www.cultura.gal/gl/rexime-proteccion-0

     A utilización dos ben declarados de interese cultural debe garantir o respecto dos mesmos, é dicir, non deben poñerse en perigo os seus valores nin o seu físico.

ACTUACIÓN PARA A PROTECCIÓN.

     As actuacións autorizables, segundo o nivel de protección, nos bens inmobles son as seguintes:

• En protección integral: investigación, valorización, mantemento, conservación, consolidación, restauración, rehabilitación, ampliación dun ben inmoble e reconstrución.
• En protección estrutural: reestruturación puntual ou parcial, ampliacións, en planta e en altura, dun ben inmoble e reconstrución.
• En protección ambiental: ampliación, sempre que non supoñan unha deterioración ou destrución dos valores culturais que aconsellaron a súa protección.

CONTORNOS DE PROTECIÓN.

CULTURA DE GALICIA [en liña]. Contornos de protección [consulta: 19 de febreiro de 2018]. Disponible en: https://www.cultura.gal/gl/contornos-proteccion

     O contorno de protección debe manterse cos seus valores ambientais, polo que as intervencións que se realicen deben resultar harmoniosas coas condicións características do ámbito. Por exemplo,  non convén realizar movementos de terra que poidan variar a topografía orixinal do contorno, así como se procurará a integración e compatibilidade dos usos e costumes tradicionais e característicos configuradores do ambiente cos de nova implantación.

LEI DE PROTECIÓN DO CAMIÑO DE SANTIAGO.

CULTURA DE GALICIA [en liña]. Protección dos camiños [consulta: 27 de febreiro de 2018].Disponible en: https://www.cultura.gal/gl/proteccion-caminos

A lexislación relativa á protección dos Camiños de Santiago refírese a estes como un conxunto de rutas recoñecidas documentalmente das que pode testimoniarse o seu uso como rutas de peregrinación de largo percorrido e que estructuran, conforman e caracterizan o territorio que atravesan.  As rutas que sexan incluídas na Lista do Patrimonio Mundial da Unesco terán a consideración de bens de interese cultural.

LEI DE PATRIMONIO HISTÓRICO GALEGO.

Galicia. Ley 5/2016, de 4 de mayo, del patrimonio cultural de Galicia. Boletín Oficial del Estado, 18 de junio de 2016, nº 147 [consulta: 28 de febreiro de 2018]. Disponible en: https://www.boe.es/buscar/pdf/2016/BOE-A-2016-5942-consolidado.pdf

     Pretende a protección, conservación, difusión e fomento, entre outras, do patrimonio cultural de Galicia de forma que sirva como consolidadión e transmisión da identidade do pobo galego. 

     Comprende tanto bens inmobles como mobles, e incluso manifestacións inmateriair, que polo seu valor artístico ou histórico sexan considerados como interesantes para a permanencia no tempo.

     Ademais, a lexislación tamén cubre os bens de patrimonio galego que residan no exterior. Como por exemplo os que están en latinoamérica oou Portugal, ou en lugares que teñan algún tipo de conexión histórica con Galicia.

LEI DE PATRIMONIO HISTÓRICO ESPAÑOL.

España. Ley 16/1985, de 25 de junio, del patrimonio histórico español. Boletín Oficial del Estado, 29 de junio de 1985, nº 155 [consulta: 28 de febreiro de 2018]. Disponible en: https://boe.es/diario_boe/txt.php?id=BOE-A-1985-12534

     O Patrimonio Histórico Español é a principal testemuña da contribución histórica dos españois á civilización universal e da súa capacidade creativa contemporánea. Nesta lei quedan comprendidos os bens mobles e inmobles que constitúen o Patrimonio Arqueolóxico e o Etnográficom, os Museos, Bibliotecas... A Administración do Estado é quen se encarga de garantir a conservación do Patrimonio Histórico Español, así como da súa exportación.

     Ao igual que o citado no apartado de "Réxime de Protección, a lei garante a protección total dos bens que cataloga.

     Non poderá ser catalogado o como patrimonio histórico a obra pertencente a un autor vivo, salvo que exista unha autorización expresa.

PROTECIÓN DO PATRIMONIO MUNDIAL.

UNESCO [en liña]. Patrimonio mundial [consulta: 11 de abril de 2018]. Disponible en: https://es.unesco.org/themes/patrimonio-mundial

     A Convención que a UNESCO realizou en 1972 para protexer o patrimonio mundial cultural e natural establece que certos lugares cun valor global excepcional pertencen ao patrimonio común da humanidade. Son xa 190 países os que se sumaron á causa da proteción do patrimonio mundial. No seguinte enlace podemos consultar a lista do patrimonio mundial: https://es.unesco.org/themes/patrimonio-mundial.

     A Convención liga o concepto de conservación da natureza coa preservación dos sitios culturais. Ademais, é unha eficaz ferramenta que permite afrontar os desafíos contemporáneos relacionados co cambio climático, o turismo de masas... 

UNESCO [en liña]. Convención sobre la protección del patrimonio mundial, cultural y natural [consulta: 11 de abril de 2018]. Disponible en: http://whc.unesco.org/archive/convention-es.pdf

     A Convención constata que o patrimonio cultural e natural se ven cada vez máis ameazados de destrución e considera que o deterioro dos bens ocasionaría un empobrecemento cultural para todos os pobos.

APLICACIÓN DO PATRIMONIO HISTÓRICO E ARTÍSTICO. 

     Os bens que son rexistrados teñen interés tanto histórico e artístico como valor para a sociedade (sentimental).

     O patrimonio histórico só ten sentido se axuda a que cada vez un maior número de persoas poidan acceder e disfrutar do ben rexistrado.